भूजल सर्वेक्षण आणि विकास यंत्रणा | भूजल पाणी गुणवता

भूजल पाणी गुणवता

पाणी गुणवत्ता कार्यक्रम :-


पाणी गुणवत्ता सनियंत्रण सर्वेक्षण कार्यक्रमांतर्गत प्रभावी अंमलबजावनी करण्यासाठी पिण्याच्या पाण्याची गुणवत्ता तपासण्यासाठी दिंनाक 18 डिसेंबर2014 च्या शासन निर्णया नुसार सार्वजनिक आरोग्य विभागा अधिनस्त असलेल्या 138 उपविभागिय पाणी तपासणी प्रयोगशाळा,पाणी पुरवठा स्वच्छता विभागांतर्गत असलेल्या भूजल सर्वेक्षण आणि विकास यंत्रणा,पुणे यांच्या कडे हस्तांतरीत करण्यात आल्या आहेत.


या प्रयोगशाळांमार्फ़त ग्रामिण जनतेला गावामध्ये शुध्द पिण्याचे पाणी उपलब्ध होण्याच्या दृष्टीने सार्वजनिक पिण्याच्या पाण्याच्या स्त्रोंतांची तपसणी केली जाते. या साठी सध्या राज्यामध्ये 6 विभागिय,28 जिल्हा 138 उपविभागिय प्रयोगशाळा अशा एकुण 172 प्रयोगशाळा भूजल सर्वेक्षण आणि विकास यंत्रणा मार्फ़त कार्यरत आहेत.त्या मध्ये राज्यात उपलब्ध असलेल्या अंदाजे एकुण 3,21,420 स्त्रोंतांची वर्षातुन 2 वेळा रासायनिक 2 वेळा जैविक तपासणी केली जाते.


तसेच पिण्याच्या पाण्याची गुणवत्ता तपासणीसाठी राज्यस्तरावर 1 राज्यस्तरीय प्रयोगशाळेची मंजुरी प्राप्त झाली असुन लवकरच बांधकाम सुरु होणार आहे.सदर बांधकाम पुर्ण होताच राज्यस्तरीय प्रयोगशाळेची स्थापणा करण्यात येणार आहे.त्याच बरोबर नवीन अतिरिक्त 10 उपविभागिय प्रयोगशाळांसाठी मंजुरी प्राप्त   झाली आहे.सदर नविन 10 उपविभागिय प्रयोगशाळा स्थापणेची कार्यवाही चालु आहे.


राज्यातील 28 जिल्हा प्रयोगशाळांच्या इमारत बांधकामासाठी मंजुरी प्राप्त झाली असुन जलस्वराज-2 प्रकल्पांतर्गत बांधकामाचा खर्च उपलब्ध होणार आहे.त्या अनुषंगाने राज्यातील 19 जिल्हा प्रयोगशाळांच्या इमारतीचे बांधकाम चालु करण्यात आले असुन उर्वरीत जिल्हा प्रयोगशाळाच्या इमारतीचे बांधकाम प्रगती पथावर आहे.


नमुन्यांचे पृथःकरण अहवाल उपाय योजना


पाणी गुणवत्ता सर्वेक्षण संनियंत्रण कार्यक्रमांतर्गत प्रयोगशाळेमध्ये प्राप्त नमुन्यांचे पृथःकरण करण्यात  येवुन नमुन्यांचा अहवाल केंद्र शासनाच्या संकेत स्थळावर online नोंदी करण्यात येत आहेत. पाणी गुणवत्ता सर्वेक्षण संनियंत्रण कार्यक्रमांतर्गत प्रयोगशाळेमध्ये पृथःकरण करण्यात येणा-या नमुन्यांचा तपासणी नुसार बाधित आढळलेले नमुन्यांचा अहवाल संबंधित उप मुख्य कार्यकारी अधिकारी तथा अध्यक्ष पाणी गुणवत्ता संनियंत्रण कक्ष, जिल्हा परीषद (WATSON), जिल्हा आरोग्य अधिकारी, तसेच संबधित ग्रामपंचायत यंाना कळविण्यात येते.


बाधित आढळलेल्या उद्भवाची उपाय योजना तालुका आरोग्य अधिकारी,तसेच संबधित ग्रामपंचायत यांनी करावयाची असतेे.सर्व प्रयोगशाळांमध्ये शासन निर्णया नुसार शुल्क आकारुन खाजगी नमुने तपासणी बाबत जन जागृती करण्यात येत आहे. पाणी गुणवत्ता सनियंत्रण सर्वेक्षण कार्यक्रमांतर्गत प्रभावी अंमलबजावनी करण्यासाठी पिण्याच्या पाण्याची गुणवत्ता संनियंत्रणाची जबाबदारी जिल्हा पाणी गुणवत्ता सल्लागार, पाणी गुणवत्ता निरीक्षक यांना देण्यात आली आहे.


      पाणी गुणवत्ता सर्वेक्षण संनियंत्रण कार्यक्रमांतर्गत प्रयोगशाळेमध्ये प्राप्त नमुन्यांचे पृथःकरण करण्यात  येवुन नमुन्यांचा अहवाल केंद्र शासनाच्या संकेत स्थळावर online नोंदी करण्यात येत आहेत.

       पाणी गुणवत्ता सर्वेक्षण संनियंत्रण कार्यक्रमांतर्गत प्रयोगशाळेमध्ये पृथःकरण करण्यात येणा-या नमुन्यांचा तपासणी नुसार बाधित आढळलेले नमुन्यांचा अहवाल संबंधित उप मुख्य कार्यकारी अधिकारी तथा अध्यक्ष पाणी गुणवत्ता संनियंत्रण कक्ष, जिल्हा परीषद (WATSON), जिल्हा आरोग्य अधिकारी, तसेच संबधित ग्रामपंचायत यंाना कळविण्यात येते.

      बाधित आढळलेल्या उद्भवाची उपाय योजना तालुका आरोग्य अधिकारी,तसेच संबधित ग्रामपंचायत यांनी करावयाची आहे.

      सर्व प्रयोगशाळांमध्ये शासन निर्णया नुसार शुल्क आकारुन खाजगी नमुने तपासणी बाबत जन जागृती करण्यात येत आहे.

      संनियंत्रणाची जबाबदारी जिल्हा पाणी गुणवत्ता सल्लागार, पाणी गुणवत्ता निरीक्षक यांना देण्यात आली आहे.


पाणी गुणवत्ता सनियंत्रण सर्वेक्षण कार्यक्रमांतर्गत असलेल्या प्रयोगशाळांचे जाळे






भूजल सर्वेक्षण आणि विकास यंत्रणा | संपर्क

मानवजातीच्या अस्तित्वासाठी पाणी महत्वाची भूमिका बजावते. पिण्यासाठी, सिंचन आणि औद्योगिक वापरासाठी पाण्याची मागणी वेगाने वाढत आहे. वाढती मागणी देखील लोकसंख्या वाढीशी संबंधित आहे.